هم‌كيشان خود معامله مىنمودند . اين مطلب هم مسلم است كه نسبت به طرز سلوك محكمهء تفتيش مذهبى معاملهء مسلمين با نصارى بهتر بوده است ، آزادى در مسائل دينى از جمله مزاياى دين اسلام است كه بهركس با هرمذهبى اجازه مىدهد با او زندگى كند نه ترقيات عصر جديد . چنانچه سرگذشت رجال تاريخى و دينى دنيا را مطالعه كنيم به عقيده شخصى من حضرت محمد ( ص ) در ميان عالم بشريت بزرگترين انسانى است كه با يك مرام عالى تمام هم خود را مصروف اين داشت كه شرك و بت‌پرستى را از ريشه منهدم ساخته و بجاى آن افكار بلند اسلام را برقرار سازد . خدمت وافر و نمايانى كه از اين راه به نوع بشر نموده خدمتى است كه من آن را ستايش نموده و سر تعظيم فرود ميآورم . قرآن كتابى كه نام آن قرآن است اساس مذهب اسلام مىباشد . بعقيدهء پيروان آن‌كه متجاوز از صد ميليون ميباشند . الفاظ و عبارات كتاب مزبور عين الفاظ و عبارات خدا و محتويات آن مطابق ادعاى حضرت محمد ( ص ) تماما الهاماتى است كه از طرف خدا كه بتوسط جبرئيل بر او نازل شده و بعد پيروانش بوسيله كتابت تمام آن را حفظ و ضبط نموده‌اند پايه فرهنگى عربستان در آن عصر از اينجا معلوم مىشود كه علم خط و كتابت از كمالات نادره شمرده ميشده حتى بعقيدهء عموم شخص پيغمبر يعنى حضرت محمد ( ص ) هم از خواندن و نوشتن عارى و از اين‌رو قوهء حافظه نسبت به عصر جديد قوىتر بوده است چنان كه در ميان صحابه در زمان پيغمبر ( ص ) خيلىها بودند كه تمام قرآن را حفظ داشتند . اما امروز اين عنوان ( بواسطه كم شدن حفاظ ) جزء افتخارات مذهبى شمرده مىشود . بايد دانست كه سور و آيات قرآنى در زمان پيغمبر ( ص ) مرتبا تدوين نشده بود و اين‌چنانست كه ابدا قابل ترديد نمىباشد چه عمر پس از رفع غائله مسيلمه به ابو بكر